Οδηγός αγοράς για αλυσοπρίονο

Τα αλυσοπρίονα χρησιμοποιούνται πλέον για συνηθισμένες εργασίες όπως η διαμόρφωση κήπων, το κόψιμο κλαδιών, το κλάδεμα των δέντρων, το κόψιμο καυσόξυλων και για μικρές κατασκευές από ξύλο. Αν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να συμβάλλουν στην εξοικονόμηση χρημάτων αλλά και ωρών εργασίας, σε σύγκριση πάντα με την ανάθεση τέτοιων εργασιών σε επαγγελματίες.

Ποιο όμως είναι το κατάλληλο αλυσοπρίονο για σένα; Υπάρχει ένα για όλες τις δουλειές ή για κάθε εργασία χρειάζεται ξεχωριστή συσκευή; Ανάμεσα σε compact αλυσοπρίονα για περιστασιακούς χρήστες και πανίσχυρα μοντέλα για επαγγελματίες, θα καταφέρεις να διαλέξεις εκείνο που ταιριάζει στις δικές σου ανάγκες χάρη σε αυτό τον οδηγό, που θα βοηθήσει να εξετάσεις τους βασικούς παράγοντες για μια σωστή αγορά.

Αλυσοπρίονα με βάση το μέγεθος

Τα αλυσοπρίονα ποικίλλουν από μικρά ηλεκτρικά μοντέλα μέχρι μεγάλα βενζινοκίνητα, σχεδιασμένα για επαγγελματική χρήση. Ο γενικός κανόνας είναι ότι όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος (της λάμας, του κινητήρα αλλά και ολόκληρου του αλυσοπρίονου) τόσο πιο κατάλληλο είναι για βαριές εργασίες. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το μεγαλύτερο είναι και το καλύτερο, αφού πολλές φορές απαιτείται ευελιξία και μικρό βάρος. Για τις περισσότερες εργασίες και οικιακή χρήση αρκούν λάμες 40-46 εκατοστών.

Καθώς δεν υπάρχουν αλυσοπρίονα για όλες τις χρήσεις, η εργασία καθορίζει και τον τύπο αλυσοπρίονου που θα πρέπει να επιλέξεις. Το είδος και το μέγεθος του ξύλου είναι οι πρωταρχικοί παράγοντες και καθορίζουν το μέγεθος της λάμας. Ένα μοντέλο με μεγάλη σχετικά λάμα μπορεί να κόψει μεγαλύτερης διαμέτρου κορμούς. Σε γενικές γραμμές το μήκος της λάμας κυμαίνεται από 25 έως 55 εκατοστά ή και μεγαλύτερο σε βενζινοκίνητα μοντέλα. Τα ηλεκτρικά αλυσοπρίονα είναι συνήθως μικρότερα και χρησιμοποιούνται για διαμόρφωση κήπων και κοπή μικρών κλαδιών.

Τα χαρακτηριστικά των βενζινοκίνητων αλυσοπρίονων είναι ο κυβισμός, η ιπποδύναμη, το βάρος και η ισχύς εισόδου. Το πιο βασικό είναι η ιπποδύναμη και καθορίζει το αν μπορείς να κόψεις μεγάλους κορμούς και πιο σκληρά ξύλα. Η ιπποδύναμη έχει σχέση και με τη διάμετρο του ξύλου (όπως και η λάμα), καθώς τα ισχυρότερα αλυσιοπρίονα κόβουν μεγάλα ξύλα σε μικρότερο χρόνο και διευκολύνουν την πολύωρη εργασία. Έτσι ο χειριστής ολοκληρώνει πιο γρήγορα τη δουλειά του και κουράζεται λιγότερο.

Κατηγορίες αλυσοπρίονων με βάση το είδος του κινητήρα

Κάθε αλυσοπρίονο διαθέτει ενός είδους κινητήρα και συγκεκριμένα τα αλυσοπρίονα διακρίνονται σε βενζινοκίνητα, ηλεκτρικού ρεύματος και μπαταρίας. Διάβασε παρακάτω αναλυτικά.

Αλυσοπρίονα βενζίνης

Είναι ο πιο διαδεδομένος τύπος και συνδυάζει την ισχύ των βενζινοκινητήρων με την ευελιξία και τη φορητότητα των ηλεκτρικών. Τα βενζινοκίνητα αλυσοπρίονα διαθέτουν έναν δίχρονο κινητήρα που ξεκινάει με στρόφαλο και λειτουργεί με ένα μείγμα βενζίνης και λαδιού. Λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας πρέπει να αναμειγνύονται ακριβώς οι ποσότητες που προβλέπει ο κατασκευαστής ή να προμηθεύεσαι έτοιμο μείγμα που, ωστόσο, είναι πιο ακριβό. Το μεγάλο πλεονέκτημα των αλυσοπρίονων βενζίνης είναι ότι κόβουν γρήγορα και αποτελεσματικά μειώνοντας τον χρόνο εργασίας. Επειδή, όμως, παράγουν καυσαέρια, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο σε ανοιχτούς χώρους και όχι π.χ. εργαστήρια κοπής. Ταυτόχρονα, είναι πιο θορυβώδη από τα ηλεκτρικά.

Αλυσοπρίονα μπαταρίας

Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν όλο και περισσότερα επαναφορτιζόμενα μοντέλα δεδομένης της προόδου στους συσσωρευτές. Ο χρόνος λειτουργίας των αλυσοπρίονων μπαταρίας εξαρτάται από την τάση και την ένταση του ρεύματος, αλλά συνήθως λειτουργούν για 30-40 λεπτά με διαλείμματα και απαιτείται τουλάχιστον μία ώρα για τη φόρτιση της μπαταρίας.

Τα αλυσοπρίονα μπαταρίας είναι φορητά. Ο κινητήρας αυτών των μοντέλων δεν παράγει καυσαέρια, είναι αθόρυβος, ταυτόχρονα όμως είναι και λιγότερο ισχυρός, γιʼ αυτό και δεν ενδείκνυνται για βαριές εργασίες όπως η κοπή κορμών και μεγάλων ξύλων.

Ηλεκτρικά αλυσοπρίονα

Τα αλυσοπρίονα αυτής της κατηγορίας λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα. Είναι εύχρηστα (αρκεί μόνο να τα συνδέσεις στο δίκτυο), είναι φορητά και πιο ελαφριά από τα βενζινοκίνητα και είναι αποτελεσματικά για τις περισσότερες εργασίες. Η χρήση τους, όμως, περιορίζεται γιατί πρέπει να είναι μονίμως συνδεδεμένα σε παροχή ρεύματος και οι ηλεκτροκινητήρες δεν είναι τόσο ισχυροί όσο οι βενζινοκινητήρες. Τα ηλεκτροκίνητα αλυσοπρίονα είναι κατάλληλα για ελαφριές εργασίες, για την περιποίηση του κήπου και το κλάδεμα των δέντρων κοντά στο σπίτι. Ενδεικτικά θα χρειαστείς μια μπαλαντέζα 20-30 μέτρων (με 2 mm διάμετρο) για να καλύψεις όλα τα πιθανά σημεία ενός κήπου.

Επιλογή αλυσοπρίονου με βάση το είδος της εργασίας

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, όσο πιο μεγάλα και σκληρά είναι τα κομμάτια ξύλου (π.χ. ο δρυς), τόσο μεγαλύτερο αλυσοπρίονο απαιτείται. Για αγροτικές εργασίες και συχνή χρήση θα χρειαστείς ένα επαγγελματικό βενζινοκίνητο αλυσοπρίονο, ώστε να κόβεις μεγάλα κλαδιά, κορμούς και ξύλα με άνεση.

Αν ζεις σε μια περιοχή με έντονη βλάστηση, τότε χρειάζεσαι ένα μέτριας ισχύος αλυσοπρίονο βενζίνης προκειμένου να κάνεις τη δουλειά πιο γρήγορα και πιο ξεκούραστα. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα βενζινοκίνητα απαιτούν τακτική συντήρηση, αλλαγή μπουζί και καθαρισμό του φίλτρου αέρα.

Για περιοχές με λιγότερη βλάστηση και μικρότερη αύξηση των φυτών, μπορείς να βασιστείς σε ένα ισχυρό ηλεκτροκίνητο μοντέλο. Αν προτιμάς να ασχολείσαι πιο συχνά για λιγότερες ώρες, τότε είναι καλύτερο να επενδύσεις σε κάποιο μοντέλο μπαταρίας. Έχε, ωστόσο, υπόψη, πως οι μπαταρίες τους έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής (συνήθως μερικά χρόνια) και η αντικατάστασή τους κοστίζει.

Κατηγορίες αλυσοπρίονων με βάση τη σχεδίαση

Τα τυπικά αλυσοπρίονα διαθέτουν λάμα με αλυσίδα, μοτέρ και δύο χειρολαβές για πιο σταθερό κράτημα. Οι συσκευές αυτής της κατηγορίας είναι πιο ισχυρές και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για όλα τα είδη εργασιών, από το κλάδεμα θάμνων μέχρι την κοπή καυσόξυλων και κορμών.

Κονταροπρίονα

Όπως εννοείται από το όνομά τους, αυτά τα μοντέλα διαθέτουν ένα κοντάρι που λειτουργεί ως προέκταση και δίνει τη δυνατότητα για κοπή κλαδιών σε μεγαλύτερο ύψος. Τα κονταροπρίονα μπορεί να είναι μπαταρίας, ρεύματος ή βενζίνης και συνήθως είναι μικρότερης ισχύος από τα αντίστοιχα τυπικά αλυσοπρίονα, γιατί ο κινητήρας είναι μικρότερος.

Ηλεκτρικά ψαλίδια

Αυτά τα εργαλεία συνδυάζουν χαρακτηριστικά από αλυσοπρίονα και ψαλίδια για κλάδεμα. Τα ηλεκτρικά ψαλίδια συνήθως έχουν μια αλυσίδα που κινείται ανάμεσα σε δύο λάμες, οι οποίες είναι προστατευμένες με καλύμματα για την αποφυγή τραυματισμών. Είναι ιδανικά για πιο ελαφριές εργασίες, κλάδεμα και διαμόρφωση κήπων.

Ειδικότερα χαρακτηριστικά

Η ισχύς του κινητήρα και το μέγεθος της λάμας είναι μεν τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά, αλλά τα αλυσοπρίονα διαθέτουν και άλλες ιδιότητες που σχετίζονται με την άνεση, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα.

Απόσβεση δονήσεων

Η σχεδίαση των αλυσοπρίονων καθορίζει το αν παράγονται μεγάλες δονήσεις κατά τη λειτουργία. Όσο μικρότερες είναι οι δονήσεις, τόσο πιο άνετο είναι το αλυσοπρίονονο και τόσο λιγότερη κούραση προκαλεί. Επομένως για συστηματική χρήση και πολύωρη εργασία είναι καλό να επιλέξεις ένα αλυσοπρίονο με λιγότερες δονήσεις. Οι δονήσεις, επίσης, έχουν σχέση και με το μέγεθος της λάμας. Όσο μεγαλύτερη είναι η λάμα τόσο περισσότερες δονήσεις προκαλεί και επομένως πρέπει να διαλέξεις το κατάλληλο μέγεθος.

Υποβοήθηση εκκίνησης

Ένα ειδικό ελατήριο χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τον στρόφαλο για την έναρξη στα βενζινοκίνητα αλυσοπρίονα (easy start).

Αυτόματη λίπανση

Τα περισσότερα αλυσοπρίονα λιπαίνουν την αλυσίδα κατά τη διάρκεια της λειτουργίας. Η λίπανση είναι απαραίτητη για την ασφάλεια (για να μην σπάσει η αλυσίδα) και την απόδοση (αποτελεσματικότερο κόψιμο).

Φρένο αλυσίδας

Κάποια αλυσοπρίονα έχουν ειδικό μηχανισμό που σταματάει αυτόματα την κίνηση της αλυσίδας, όταν συναντήσουν μεγάλη αντίσταση ή όταν κάνουν απότομη κίνηση, προστατεύοντας έτσι τον κινητήρα και την αλυσίδα. Επίσης ορισμένα μοντέλα διαθέτουν χειροκίνητο φρένο.

Χαμηλή ανάκρουση

Αυτό το χαρακτηριστικό εμποδίζει την απότομη κίνηση του πριονιού προς τον χειριστή, κάνοντας την εργασία πιο ασφαλή. Ειδικά η λάμα Carving, χάρη στη μειωμένη ανάκρουση, προσφέρει απόλυτο έλεγχο και εξαιρετική ακρίβεια σε κάθε κοπή.

Καθαρισμός αέρα

Ένα ειδικό χαρακτηριστικό που εμποδίζει μεγάλα κομμάτια ξύλου να φτάσουν στο φίλτρο του αέρα, ώστε να μην εμποδίζεται η εισροή αέρα στον κινητήρα.

Εξοπλισμός ασφάλειας

Τα αλυσοπρίονα συνδέονται με χιλιάδες περιστατικά τραυματισμών (π.χ. χτύπημα της αλυσίδας στο σώμα) κάθε χρόνο και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς τον αναγκαίο εξοπλισμό για την ασφάλεια του χειριστή. Ο ενδεδειγμένος εξοπλισμός περιλαμβάνει γάντια, προστατευτικά γυαλιά, κράνος, ωτοασπίδες και ειδικό ρουχισμό.

• Γάντια: απαραίτητος εξοπλισμός για να αποφύγεις τα κοψίματα στα χέρια και να πιάνεις πιο σταθερά τις χειρολαβές.
• Μπότες εργασίας: με ειδικό αντιολισθητικό υλικό, προστατεύουν από κοψίματα και πτώσεις.
• Ρουχισμός: συνήθως είναι ειδικό παντελόνι και μπουφάν εργασίας που προστατεύει από κοψίματα. Ο ρουχισμός μπορεί να συμπληρωθεί με επικαλαμίδες, επιγονατίδες, προστατευτικά χεριών κ.ά.

• Κράνος - γυαλιά : προστατεύουν το κεφάλι και τα μάτια από μεγάλα κομμάτια ξύλου και κλαδιά.
• Ωτοασπίδες : είναι χρήσιμες για πολύωρες εργασίες με βενζινοκίνητα αλυσοπρίονα.

Αυτά είναι λοιπόν τα βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να εξετάσεις, ώστε να βρεις το κατάλληλο αλυσοπρίονο για σένα και για το είδος της εργασίας που θα κάνεις. Θυμήσου ότι μια ποιοτική αγορά θα σου δώσει χρόνια συχνής και απροβλημάτιστης χρήσης και ότι η τιμή αντικατοπτρίζει την ποιότητα κάθε εργαλείου. Με αυτά κατά νου κάνε την καλύτερη δυνατή επιλογή αλυσοπρίονου και απόλαυσε τη χρήση του.

Ευχαριστούμε την εταιρεία Εμπορίδης για την παροχή συμβουλών κατά την σύνταξη αυτού του οδηγού.