Διαβάζοντας Αδελφούς Καραμάζοβ

Το περιεχόμενο του βιβλίου δεν αποτελεί απόπειρα περίληψης ή συμπύκνωσης του κορυφαίου μυθιστορήματος του Ντοστογιέβσκη. Κάτι τέτοιο θα ταν, άλλωστε, ανέφικτο - αλλά και ανώφελο: πώς είναι δυνατό να συμπυκνώσεις τη μορφή που ακτινοβολεί το κάλλος; Ή πώς μπορείς να συντομέψεις ένα κείμενο τόσο φιχτοδεμένο και καλοδουλεμένο, στο οποίο η πιο ασήμαντη φαινομενικά λέξη "λειτουργεί", και η αφαίρεσή της είναι αδιανόητη; Και ποιο το όφελος, αν αποδώσεις περιληπτικά μια κολοσσιαία σύνθεση που πασχίζει να ιστορήσει την τραγική εποποιία της ανθρώπινης ελευθερίας, τη δραματική πάλη του Θεού με τον διάβολο στο αλώνι της ανθρώπινης καρδιάς;Ένα και μοναδικό σκοπό φιλοδοξεί να υπηρετήσει το βιβλίο αυτό: να βοηθήσει τον αναγνώστη να παρακολουθήσει καλύτερα την εξέλιξη της δράσης του μυθιστορήματος και, σ ένα μικρότερο βαθμό, τη σκέψη του συγγραφέα. Ιδιαίτερα νομίζω πως μπορεί να φανεί χρήσιμο σ` εκείνον που μόλις τέλειωσε την πρώτη ανάγνωστη του μυθιστορήματος και νιώθει κάπως χαμένος από την περιπλάνησή του στους δαιδαλώδεις δρόμους των ηρώων του: θα τον βοηθήσει να δει πιο ξεκάθαρα τον ιστό του έργου και θα κάνει την επόμενη (και κάθε μελλοντική) ανάγνωση πιο αποδοτική.